POLOWACZKA POLOWACZKA


STRONA GŁÓWNA REKLAMA


POTRZASKI, ŚIDŁA I INNE PUŁAPKI

Pułapki wykorzystywane są przede wszystkim do odłowu drobnych zwierząt, zawłaszcza futerkowych przez zawodowych myśliwych polujących dla zysku. Chociaż większość obecnie dostępnych futer pochodzi z hodowli fermowej, tak że traperstwo jest raczej formą spędzania życia niż zarobkowania. Pułapki stosuje się również do odłowu zwierząt w celach przesiedleń, redukcji, znakowania itp. Obecnie polskie prawo zabrania stosowania pułapek do odłowu zwierząt przynajmniej tych, które uśmiercają lub ranią zwierzę (chociaż nie wiem jaki jest status prawny łapek na myszy i szczury). Trochę inna sytuacja jest z pułapkami tak skonstruowanymi by nie raniły zwierza, wykorzystuje się je w ograniczonym zakresie, głównie do odłowu celem przesiedleń lub znakowania.
Pułapki dzieli się na stacjonarne i przenośne. Stacjonarne to wszelkiego rodzaju łownie, zagrody, doły, paście itp. Wymagają one dużego nakładu nakładu pracy przy budowie, raz zbudowane mogą służyć nawet kilkanaście lat. Ponieważ w większości buduje się je z materiału dostępnego na miejscu ich budowa może okazać się wygodniejsza i tańsza niż transport dużej ilości stalowych potrzasków, zwłaszcza większych rozmiarów. Pułapki przenośne są to wszelkiego rodzaju potrzaski, wirstki, płaszki, wnyki itp. generalnie wszystko co można zabrać ze sobą i ustawić w potrzebnym miejscu.


WEDŁUG POLSKICH PRZEPISÓW ZABRONIONE JEST STOSOWANIE WSZELKIEGO RODZAJU POTRZASKÓW CHWYTAJĄCYCH ZA KOŃCZYNĘ. POSIADANIE I GROMADZENIE TEGO RODZAJU PRZEDMIOTÓW WEDŁUG PRAWA ŁOWIECKIEGI GROZI GRZYWNĄ, KARĄ OGRANICZENIA WOLNOŚCI LUB POZBAWIENIEM WOLNOŚCI DO JEDNEGO ROKU.

Stalowe potrzaski
rysunek potrzasku z płaską pojedynczą sprężyną taki sam potrzask wykonny fabrycznie w Rosji

Wykonywane fabrycznie lub przez rzemieślników tudzież przez samych myśliwych należą do najbardziej rozpoznawalnych pułapek stosowanych do odłowu zwierzyny. Potrzaski wykonuje się jako chwytające zwierze za kończynę lub też chwytające za tułów lub głowę. W pierwszym przypadku w większości zwierzę pozostaje przy życiu, natomiast drugi przypadek ma na celu jak najszybsze pozbawienie życia. Potrzaski chwytające za kończynę są małe w porównaniu do wielkości zwierza na które są ustawiane, zabijające zaś natomiast są o wiele większych rozmiarów w porównaniu do zwierza. Potrzaski chwytające pomimo swojej różnorodności posiadają wspólne cechy, które charakteryzują ich przydatność.

Zapoznanie się z powyższymi wartościami pozwala na porównywanie poszczególnych potrzasków między sobą. amerykański potrzask uśmiercający zwierzę, stosowany w szczególności do odłowu bobrów rosyjski potrzask wyposażony w dwie śrubowe sprężyny z drutu Częstym błędem jest przyjmowanie siły napięcia sprężyny jako siły nacisku, skutkuje to stosowaniem sprężyn wymagających przyłożenia dużej siły do ich napięcia a nie skutecznych w praktyce. Eksperymentalnie ustalono, że dla płaskich, grubych i wąskich sprężyn współczynnik rzeczywistego działania sprężyny obniża się do 30%, zaś dla sprężyn szerokich i cienkich wynosi 70%. Oznacza to ni mniej ni więcej tylko tyle, że sprężyna o sile napięcia 30 kg przy 30% współczynniku działa rzeczywistą siłą 9 kg. Taką siłę może zabezpieczyć sprężyna 13 kg przy współczynniku o wartości 70%. Przy doborze siły sprężyny należy również wystrzegać się stosowania zbyt słabych sprężyn, które nie nadadzą szczękom odpowiedniej prędkości zamykania się potrzasku. Został opracowany wzór na siłę sprężyny, jest on skomplikowany i nikomu nieprzydatny, no może z wyjątkiem fabrykantów zajmujących się produkcją potrzasków.

Istotnym czynnikiem zwiększającym zdolność utrzymania zwierza przez potrzask jest kształt szczęk. Szczęki pofalowane lub z powycinanymi zębami można zaopatrzyć w słabsze sprężyny w porównaniu do potrzasków z szczękami gładkimi. Dotyczy to zwłaszcza potrzasków stosowanych na dużą zwierzynę, od wilka w górę, dla małych jest to nieistotne.


Potrzaski mają różną wielkość, zależną od zwierzyny na którą są przeznaczone.

Przeznaczenie

waga potrzasku w gramach

maksymalna wysokość szczęk w mm

siła napięcia w kilogramach

siła nacisku w kilogramach

szczury, wiewiórki, itp

210

47

12-15

7-8

tchórze, kuny, itp

280

57

14-18

8-10

lisy, jenoty, itp

530

67

14-18

8-10

borsuki, bobry, itp

700

77

20-25

12-18

wilki, rysie, itp

1100

105

25-35

15-20

Spotyka się jeszcze bardzo duże potrzaski dochodzące wagą do 20 kg, przeznaczone do odłowu niedźwiedzi lub zwierzyny o podobnej wielkości.



Wnyki
[Rozmiar: 7482 bajtów]

Innym rodzajem przenośnych pułapek, bodaj najbardziej rozpowszechnione na Świecie to wnyki (pentle) wykonane ze stalowego drutu lub linki. Są to najprostsze i najłatwiejsze do ustawiania rodzaje pułapek, ich efektywność jest porażająca w porównaniu z prostotą. Praktycznie nie ma zwierza by nie można by było go złapać za pomocą wnyków, należy tylko dobrać odpowiedni rozmiar i wytrzymałość wnyka do rozmiaru zwierza oraz umiejętnie go ustawić na przesmyku. Wnyki są bardzo tanie i proste do wykonania, nawet w warunkach terenowych. Wystarczy odpowiednia ilość drutu, a w bardzo szybki sposób można zrobić pułapkę zdolną złapać od wiewiórki po niedźwiedzia, oczywiście należy pamiętać o odpowiednich rozmiarach i zapewnieniu wytrzymałości wnyka poprzez stosowanie większej ilości drutów we wnyku. Krążek cienkiego drutu lub linki stanowi doskonałe dopełnienie ekwipunku łowieckiego trapera. W zależności od grubości i sprężystości drutów z których zrobiony jest wnyk, zwierzę może się udusić lub pozostać przy życiu. Zasada żywołownego wnyka polega na tym iż zaciska się gdy zwierzę na niego napiera i poluźnia w przypadku zmniejszenia napięcia. Stosowane są one w szczególności do wyłapywania bezdomnych psów lub dużych drapieżników.



Drewniane pułapki
rysunek drewnianego potrzasku ustawianego przy wylocie nory, stosowany na terenie Syberii wygląd płaszki na lisy

Drewniane pułapki wymyślono w czasie gdy nie było jeszcze metalowych potrzasków. Są to zarówno przenośne pułapki jak gnieciuchy, płaszki,kulemki i cierkany oraz stacjonarne jak paści. Ich bezsporną zaletą jest to że można je wykonać z ogólnie dostępnego materiału w lesie, czyli drewna. Drewniane pułapki są bardziej niezawodne niż stalowe w rejonach gdzie panują bardzo niskie temperatury, przy bardzo dużych mrozach sprężyny potrzasków pękają lub pracują nieprawidłowo. W większości działają one poprzez wykorzystanie ciężaru drewnianych belek, jedynie cierkany wyposażone są drewniane łuki zastępujące sprężyny. W porównaniu do stalowych potrzasków i wnyków pułapki wykonane z drewna są mniej mobilne, jednak gdy operuje się na stałym terenie można ponieść trud ich budowy z pewnością będzie opłacalny




Pułapki żywołowne
[Rozmiar: 9690 bajtów] półapka żywołowna stanowiąca zabezpieczenie mojego kurnika Pułapki żywołowne są to wszelkiego rodzaju skrzynki, wirstki, łownie. W pewnych przypadkach mogą być tu zaliczone potrzaski chwytające za kończynę, wyposażone w ochronne nakładki na szczęki lub specjalne wnyki. Ogólnie rzecz biorąc drobna zwierzyna taka jak kuny, tchórze bez problemu wchodzą do pułapek skrzynkowych, mają nawet wrodzoną ciekawość do penetrowania tego typu zakamarków. Ze zwierzyną typu lis, jenot czy borsuk sprawa wygląda inaczej. W większości przypadków ich zainteresowanie tego typu pułapką sprowadza się do obejścia jej z pewnej odległości bez zaglądnięcia do wewnątrz. W tym wypadku dobrym rozwiązaniem jest stosowanie pułapek z siatki o jak największych wymiarach. Mnogość rodzajów pułapek stosowanych do odłowu drobnych zwierząt związana jest z ich lokalnymi modyfikacjami, co do zasady działania są bardzo podobne do siebie, różnią się jedynie wyglądem.


pułapka skrzynkowa stosowana kiedyś do odłowu szczurów na terenie budynków gospodarskich prosta pułapka do odłowu królików lub zwierząt podobnej wielkości ten typ pułapki stosowany jest do odłowu piżmaków lub bobrów, typ na zdięciu jest tylko poglądowym. Na piżmaki jest za rzadka, a na bobry za mała.
Na zwierzynę grubą stosuje się wszelkiego rodzaju łownie budowane z drewnianych żerdzi lub innego materiału ogrodzeniowego. Ponieważ zwierzyna musi przywyknąć do tego rodzaju budowli wykonywane one są jako stacjonarne. Zamieszczam tu schemat takiej łowni, urządzenia te mogą działać automatycznie lub mogą być zamykane przez myśliwego znajdującego się w pobliżu. Każdy sposób ma swoje plusy i minusy, łownia automatyczna nie wymaga stałego dozoru, zamykana ręcznie pozwala na chwytanie zwierząt tych, które potrzeba na nie te które zwolnią zapadnie. schemat zagrody wykonanej z żerdzi, im większe jej wymiary tym lepiej spełnia swoje zadanie


Najwcześniejszą formą łowni były doły kopane w gruncie i maskowane na powierzchni, tak że dół nie różnił się od otoczenia. schemat dołu z płotem naprowadzającym schemat wilczej ślizgawki Doły kopane były na przesmykach którymi podążała zwierzyna. Doły z zaostrzonymi palami na dnie, na które to pale miała nabijać się zwierzyna nie były tak powszechnie stosowane jak podają to opisy. Z prostych przyczyn, zwierzyna w dole stawała się łatwym łupem myśliwego wyposażonego nawet w tak prymitywną broń jak kamienny oszczep, martwe zaś zwierzę przy dodatnich temperaturach zaraz ulegało zepsuciu co sprawiało iż było nieprzydatne do wykorzystania w jakimkolwiek celu by je nie łapano. Dawni syberyjscy myśliwi wyposażali jeszcze swoje doły w zagrodzenia z płotów naprowadzające zwierzynę na zamaskowany dół. Doły takie wraz z płotami rozciągały się na dłużej przestrzeni, z roku na rok poprawiane i rozbudowywane nawet przez kilka pokoleń. Przeglądając starą literaturę natknąłem się na opis dołu do odłowu wilków o bardzo zabawnej zasadzie działania i nazwie wilcza ślizgawka. Sam dół umieszczany był u podstawy stromego zbocza, idealnie nadawały się do tego zbocza wąwozów lub niewielkie strome górki. Na szczycie zbocza umieszczali padlinę, a samo zbocze polewano wodą w celu wytworzenia warstwy lodu. Wilki podczas żerowania na padlinie często zmieniają miejsce, dochodzi do drak między nimi, co jakiś czas któryś wskakiwał na ślizgawkę i zjeżdżał po niej do dołu.

Do odłowu zwierząt stosuje się również różnego rodzaju sieci, mają one zastosowanie do odłowu praktycznie każdego rodzaju zwierzyny. Od najmniejszej jak kuropatwy na jeleniach i dzikach kończąc.
schemat sieci do odłowu zajęcy schemat sieci do odłowu przlatujących ptaków typ sieci do stosowanej do odłowu ptaków  takich jak bażanty, kuropatwy i inne kuraki rama do odłowu drobnych ptaków
Jest kilka rodzajów sieci, jedne wymagają napędzania w nie zwierzyny jak na przykład sieci do odłowu zajęcy lub zwierzyny grubej. I zasada jest taka im szybciej pędzone jest zwierze tym lepiej, wpada do sieci i zaplątuje się w nie. Sieci do odłowu ptaków można postawić i czekać aż przelatujące ptaki w nie wpadną.

Na zakończenie muszę napisać iż łapanie zwierząt za pomocą pułapek nie jest takie proste jak niektórzy twierdzą, zwłaszcza ci co nie mają o tym zielonego pojęcia. Zwłaszcza jeśli czerpią wiedzę na ten temat z obiegowych opinii czy obserwacji działań pospolitych kłusowników którzy obstawią drutami krzaczki tak że nic żywego nie jest wstanie tam przejść. Prawidłowe stosowanie pułapek jest sztuką która wymaga dokładnej znajomości biologii i zwyczajów zwierzyny odławianej. Samo ustawienie pułapki nie wystarczy, trzeba wiedzieć gdzie ją ustawić i jak. Inaczej pułapka może sobie stać kilka miesięcy i nic w nią nie wejdzie.



STRONA GŁÓWNA REKLAMA


POLOWACZKA POLOWACZKA